از زندگی تان پشتیبان بگیرید
اگر کامپیوتر یک نفر خراب شود یا نوتبوک یا گوشی او دزدیده شود، میتوان سختافزار را جایگزین کرد، اما با هیچ پولی نمیتوان فیلمها، تصاویر و ایمیلهای ارزشمند را بازگرداند.اگر میخواهید دادههایتان ایمن بمانند باید مرتبا بهصورت فیزیکی از آنها پشتیبان بگیرید. حتی اگر از آنها در ابر پشتیبان میگیرید هم بهتر است برای اطمینان در یک هارددیسک اکسترنال یا روی چندین دیویدی پشتیبانگیری کنید. هر چه باشد در صورتی که مشکلی پیش بیاید، برگرداندن اطلاعات از روی هارددیسک اکسترنال راحتتر است تا دانلود کردن آنها! در این مقاله به مقوله پشتیبانگیری میپردازیم.
لوازم پشتیبانگیری
برای پشتیبانهای کوچک، DVD گزینهای ارزان و معقول است. یک دیویدی تکلایه تا 4.7 گیگابایت فایل را در خود جا میدهد، و اکثر نرمافزارهای پشتیبانگیری میتوانند در صورتی که حجم فایلهای شما بیشتر از این است آنها را در چندین دیسک جا دهند. البته برای این کار از دیسکهای یکبارنوشتنی به جای دیسکهای قابل چندبار نوشتن (Rewriteable) استفاده کنید، چرا که دوام آنها بیشتر است و امکان پاک کردن اطلاعات رویشان وجود ندارد.
اما اگر آرشیو حجیمی از موسیقی، فیلم و عکس دارید، گزینه بهتر هارددیسک اکسترنال یا یک دستگاه NAS است.
برای پشتیبانگیری ساده، یک هارددیسک USB ارزانترین و راحتترین گزینه است. اما اگر از چندین کامپیوتر پشتیبان میگیرید، یک دستگاه NAS متصل به روتر وایرلس گزینهای عالی است. هر کامپیوتری که به شبکه متصل است میتواند از آن استفاده کند. بهویژه در این زمینه استفاده از RAID توصیه میشود تا اگر حتی یک هارددیسک پشتیبان خراب شد باز هم دادهای از دست نرود.
اما در هر حال، مطمئن شوید که دادههای ارزشمند شما دست کم در دو نقطه جغرافیایی پشتیبان گرفته شود. برای مثال یک نسخه را در محل کار و یا خانه یا یکی از بستگان قرار دهید.
دیویدیهای خود را در محلی خنک، خشک و تاریک قرار دهید. دیسکهای نوری برابر نور و دما حساس هستند، و با هارددیسکها هم باید با دقت کار کرد. همچنین بهتر است هر چند ماه یک بار پشتیبانهای خود را بررسی کنید تا هم این که مطمئن شوید دادههایشان قابل خواندن هستند، و هم این که هارددیسکها بهتر است هر چند وقت یک بار کار کنند تا قطعات داخلشان خراب نشود.
نرمافزارهای پشتیبانگیری
ویندوز 7 یک برنامه پشتیبانگیری خوب به نام Backup and Restore دارد و هرچند که امکانات آن در حد فوقالعاده نیست اما کارش را بهخوبی انجام میدهد. البته محدودیت آن این است که اجازه پشتیبانگیری در شبکه، مانند درایوهای NAS را نمیدهد.
ویندوز 8 در این میان یک گام به پیش نهاده است. ویژگی File History در این ویندوز تمامی فایلهای کتابخانههای رسانهای شما را ردگیری میکند و در صورتی که فایلتان را رونویسی کنید به شما اجازه بازگرداندن نسخه قبلی آن را میدهد. همچنین میتوانید فایلهای پاکشده را بازگردانید.
اگر کنترل بیشتری روی پشتیبانها میخواهید میتوانید از برنامههای رایگان پرتعدادی که وجود دارند استفاده کنید که برخی از آنها را در جدول 1 میبینید. این برنامهها ویژگیهای متعددی دارند، مانند قابلیت پشتیبانگیری روی شبکه صرف نظر از سیستم عاملی که استفاده میکنید، و بازگرداندن تکی فایلها و پوشهها (به جای بازگرداندن کل پشتیبان). آنها گزینههای دیگری هم دارند، مانند ساخت دیسکهای نجات قابل بوت (در صورت خرابی کامل سیستم عامل). همچنین اگر اوبونتو یا دیگر توزیعهای لینوکس را در کنار ویندوز دارید، برنامه Redo Backup & Recovery میتواند مستقیما از یک سیدی یا فلش اجرا شود تا بتوانید هم از ویندوز و هم از لینوکس پشتیبان بگیرید.
پشتیبانگیری از اندروید
دستگاههای اندرویدی از یک سرویس ابری سبک به نام Google Backup بهره میبرند که شبیه به iCloud اپل است. شما میتوانید با رفتن به Settings > Backup روی دستگاه خود تنظیمات لازم را انجام دهید.
تنظیمات و آیتمهای شخصی شما بهصورت دورهای به سرورهای گوگل فرستاده میشوند. اگر نیاز دارید که دستگاه خود را از نو راهاندازی کنید یا دستگاه جدیدی داشته باشید، این گزینه را خواهید داشت که دادههایتان را از سرورهای گوگل فراخوانی کنید و آنها را روی دستگاه برگردانید.
البته میزان پشتیبانگیری آن به اندازه iCloud خوب نیست. در این بخش لیست شماره تلفنها، و تنظیمات مختلفی مانند رمزهای عبور Wi-Fi ذخیره میشوند، اما اوضاع در همین حد باقی میماند. گوگل به دنبال این است که کاربران دادههایشان را از طریق سرویسهای دیگری مانند Google Drive، Google Music و Picasa در ابر نگهداری کنند. برنامهها هم به صورت کامل پشتیبانگیری نمیشوند، اما نام برنامههای نصبشده ذخیره میشوند تا در صورتی که کار بازگرداندن را انجام دادید، این برنامهها از Google Play دانلود شوند.
در عمل این یعنی خود اندروید پشتیبانگیری کاملی انجام نمیدهد و برای فایلهایتان نیاز به یک برنامه پشتیبانگیری دیگر دارید. البته خوشبختانه برنامههای بسیاری هستند که میتوانند کار پشتیبانگیری را روی حافظه محلی یا روی ابر انجام دهند. یک گزینه محبوب Helium است که اجازه پشتیبانگیری و بازگرداندن را به شما میدهد.
ممکن است به دنبال برنامههای پیشرفتهتر باشید. این برنامهها به دنبال گوشیهای روتشده هستند؛ این یعنی گوشیهایی که صاحبان با دستکاریشان کاری کردهاند که گزینههای بیشتری قابل دسترس باشد، و البته در این حالت امنیت کامل بر روی دستگاه برقرار نیست.
اگر نمیدانید چگونه کار روت کردن را انجام دهید که هیچ؛ بهتر است به سراغ این کار نروید. اما اگر گوشی یا تبلت خود را روت کردهاید میتوانید از برنامههایی مانند Titanium Backup برای پشتیبانگیری بهتر و پیشرفتهتر دستگاه استفاده کنید. این برنامه از فایلهای نصب و از فایلهای برنامهها پشتیبان میگیرد و حتی در هنگام اجرای برنامهها هم قادر به پشتیبان گرفتن از آنهاست.
همچنین میتوانید برنامههایی که میخواهید را به صورت انتخابی بازگردانید، یا این که آنها را از سیستم حذف کنید. این کار برای زمانی مناسب است که روی گوشی یا تبلت شما از پیش برنامههایی نصب شده باشد و بخواهید آنها را از سیستم پاک کنید.
پشتیبانگیری از آیفون
پشتیبانگیری از آیپد یا آیفون آسان است؛ ویژگیهایی که نیاز دارید داخل خود سیستم عامل موجود است. البته روش کارکرد آنها در نگاه اول چندان روشن نیست، چرا که اپل دو گزینه iCloud و iTunes را برای پشتیبانگیری در اختیار شما قرار میدهد.
محبوبترین گزینه iCloud است. این سرویس بهصورت خودکار در پسزمینه اجرا میشود و میتوانید اوضاع آن را با رفتن به مسیر زیر ببینید:
Settings > iCloud > Backup & Storage
این برنامه دادهها و فایلهای شما را هر روز به سرور ارسال میکند؛ البته به شرط آن که گوشی یا تبلت شما به یک شبکه بیسیم متصل شود. برای آیتمهایی که از طریق iTunes دریافت کردهاید پشتیبانگیری نامحدود انجام میشود و برای فایلهای شخصی مانند تصاویر، تنظیمات و صدای زنگ سقف 5 گیگابایت وجود دارد. همچنین میتوانید با خرید فضا، این سقف را به 50 گیگابایت افزایش دهید.
از آنجایی که iCloud از کل سیستم پشتیبان میگیرد، بازگرداندن هم بهصورت کلی انجام میشود. حتی اگر میخواهید تصاویری که قبلا گرفتهاید و پاکشان کردهاید را برگردانید هم مجبورید که گوشی خود را به وضعیتی قدیمیتر برگردانید و در این حالت تمامی اطلاعات، مانند شماره تلفنها و پیامکهای دریافتی هم به آن وضعیت برده خواهند شد. برای روشنتر شدن ماجرا، ذکر این نکته کافی است که دستور بازگرداندن دستگاه از پشتیبان iCloud در این بخش قرار گرفته است:
Settings > General > Reset > Erase All Content and Settings
اگر یک گوشی جدید بخرید و بخواهید آن را راهاندازی کنید هم گزینه بازگرداندن از روی ابر را خواهید داشت. در این حالت فایلها و تنظیمات شما از روی ابر بهصورت خودکار کپی میشود و سیستم عامل تلاش خواهد کرد برنامههایی که روی گوشی قبلی داشتید را دریافت و نصب کند.
اما گزینه iTunes سنتیتر عمل میکند. شما میتوانید تنظیمات و دادههای شخصی خود را روی یک آرشیو در کامپیوتر شخصیتان نگهداری کنید. پشتیبان iTunes خودکار نیست، اما هر زمان که گوشی خود را به کامپیوتر متصل کنید میتوانید با کلیک راست روی آیکون iTunes و انتخاب Back Up کار پشتیبانگیری را انجام دهید. این گزینه در منوی File هم قرار دارد. شما میتوانید وضعیت پشتیبانگیری دستگاه خود را با رفتن به قسمت Preferences و برگه Devices بررسی کنید.
پشتیبانگیری با iTunes برعکس iCloud فایلهای رسانهای سینکشده با کامپیوتر را پشتیبانگیری نمیکند. به این ترتیب اگر این فایلها را پاک کنید قادر به بازگرداندن آنها نیستید. اما iTunes برتری قابل توجهی دارد، این که خبری از آن محدودیت 5گیگابایتی نیست و هرچقدر خواستید میتوانید پشتیبان بگیرید.
همچنین میتوانید فایلها را بهصورت انتخابی و تکی از پشتیبان iTunes برگردانید. البته خود اپل این را پشتیبانی نمیکند، اما برنامههایی مانند iPhone Backup Extractor و iBackup Extractor هستند که این کار را انجام میدهند. همچنین میتوانید از یک برنامه ثالث برای پشتیبانگیری استفاده کنید تا بتوانید فایلها را بهصورت تکی برگردانید؛ دو برنامه رایگان در این زمینه Lookout و PhoneCopy نام دارند.
پشتیبانگیری از تصاویر
شاید هیچ فایلی مانند تصاویر برایتان مهم نباشد. پشتیبانگیری از فایلهای تصویری کاری دشوار است چون احتمالا شما هم با گوشی و تبلت خود صدها عکس میگیرید. اما گوگل و مایکروسافت برنامههایی منتشر کردهاند که کار پشتییبانگیری را بهصورت خودکار انجام میدهد و فایلهای تصویری و ویدیویی را به ابر میفرستد.
جدیدترین نسخه از برنامه سازماندهنده تصاویر گوگل، Picasa (به آدرس picasa.google.com) شامل برنامه Google+ Auto Backup میشود که تصاویر و ویدیوها را بهصورت خودکار به Google Drive میفرستد. این برنامه به شما اجازه میدهد که از تصاویر، اگر اندازه آنها حداکثر 2048 در 2048 پیکسل باشد، به صورت نامحدود پشتیبانگیری کنید. برای ذخیرهسازی ویدیوها و فایلهای تصویری بزرگتر باید ماهانه مبلغی بپردازید.
سرویس ذخیرهسازی ابری مایکروسافت به نام OneDrive هم اجازه پشتیبانگیری از تصاویر و ویدیوها را از تبلت و گوشی میدهد. برای این کار باید برنامه OneDrive را دریافت کنید و گزینه Camera backup را تیک بزنید.
این دو برنامه فایلها را از روی گوشی و تبلت شما پاک نمیکنند.
پشتیبانگیری در ابر
سرویس OneDrive مایکروسافت 7 گیگابایت فضای رایگان در اختیار شما قرار میدهد و برای استفاده از آن حتی نیازی به نرمافزار هم ندارید. کافی است به آدرس onedrive.live.com بروید، با حساب کاربری مایکروسافت خود لاگین کنید (اگر چنین حسابی ندارید یکی بسازید)، و با زدن Upload و انتخاب فایلها از روی کامپیوتر، آنها را به این سایت بفرستید. البته میتوانید برای حفظ حریم شخصی خود، فایلها را فشرده کرده و روی آن رمز عبور بگذارید.
برای این که ویدیوها یا تصاویر ذخیرهشده را به اشتراک بگذارید، در این وبسایت روی آیکون آنها کلیک کنید و در پنجره بازشده، Share video یا Share photo را بزنید و سپس اعلام کنید که چگونه میخواهید تصویر به اشتراک گذاشته شود. OneDrive همچنین به شما اجازه میدهد که دوستانتان را دعوت کنید تا فایلهایی که در این سرویس ذخیره کردهاید را ویرایش کنند. به این ترتیب میتوانید برای مثال دستهجمعی روی یک فایل اکسل کار کنید.
اگر میخواهید یک پوشه را در ابر پشتیبان بگیرید، بهترین گزینه Dropbox به آدرس dropbox.com است. این سرویس سالهاست که دارد کار میکند ولی امکان به اشتراک گذاشتن اخیرا به آن اضافه شده است. استفاده از این برنامه به شما این امکان را میدهد که یک پوشه داشته باشید که هرچه در آن کپی میکنید یا میسازید در ابر ذخیره شود. میتوانید پوشههایی که در ابر ذخیره شدهاند را هم با انتخاب Share link به اشتراک بگذارید. در این حالت یک لینک به شما داده میشود و میتوانید آن لینک را برای هر فردی که میخواهید پوشه را ببیند بفرستید.
دیگر سرویسی که امکان پشتیبانگیری در ابر را به شما میدهد Box به آدرس box.net است.
سرویسهای ابری تا جای ممکن تلاش میکنند که از پشتیبانهای شما خوب نگهداری کنند تا شهرتشان خدشهدار نشود. اما رویدادهای اخیر نشان میدهد که نباید به این سرویسها اطمینان کامل داشت؛ هرچه باشد هکرها هم در این دنیا حضور دارند.
یک راه برای محافظت بیشتر از پشتیبانها این است که آنها را رمزگذاری کنید. برنامه Boxcryptor میتواند دادههای شما را، قبل از این که کامپیوتر را ترک کنند رمزگذاری کند. این برنامه تمامی سرویسهای ابری را پشتیبانی میکند و حتی برنامههای اندروید، iOS و ویندوز فون آن هم وجود دارد تا بتوانید از تبلتها و گوشیهایتان به فایلها دسترسی داشته باشید. این برنامه حتی یک افزونه هم برای مرورگر گوگل کروم ارائه کرده است که اجازه رمزگذاری و رمزگشایی فایلها را داخل مرورگر میدهد.
البته سرویس Box خودش کار رمزگذاری را روی دادههای ارسالی شما بهصورت پیشفرض انجام میدهد.
پشتیبانگیری از اطلاعات آنلاین
شاید به نظر شما پشتیبانگیری از دادههای آنلاین بیدلیل به نظر برسد. هرچه باشد فایلهای شما از سرورهای گوگل که پاک نمیشوند! اما در هر حال به چند دلیل ممکن است فایلهایتان را از دست بدهید؛ برای مثال ممکن است حساب کاربری شما به دست هکرها بیفتد؛ یا شرکت سرویسدهنده دسترسی شما را ببندد (برای مثال چندین کاربر جیمیل در سالهای اخیر به دلیل آنچه که گوگل نقض مقررات دانسته دسترسی خود به حساب کاربریشان را از دست دادهاند)؛ یا این که ممکن است دسترسی به اینترنت نداشته باشید اما نیاز دارید که اطلاعات مهمی را همین حالا در اختیار داشته باشید.
Google Takeout
این سرویس به شما امکان دسترسی به سرویسهای گوگل را میدهد، و میتوانید دادههایتان در سرویسهای مختلف را دانلود کنید. برای مثال برای پشتیبانگیری از فایلهایتان در Google Drive، میتوانید بگویید که کدام فایلها و پوشهها را میخواهید، و حتی فرمت فایل دانلودی را هم مشخص کنید. لیست دوستانتان را میتوانید به فرمت CSV، HTML و vCard داشته باشید، و حتی میتوانید مکالمات ضبطشده در Hangout را هم بگیرید.
ایمیل تحت وب
لیست افراد و آدرس ایمیلشان در جیمیل، یاهو و آوتلوک را میتوانید بهآسانی دانلود کنید.
در Outlook.com میتوانید روی پیکان کنار آیکون آوتلوک در بالا، سمت چپ کلیک کنید، و از منویی که پدیدار میشود People، و Manage and Export را برگزینید. در اینجا یک فایل CSV ساخته میشود که اطلاعات افرادی که با آنها در تماس هستید در آن ثبت میگردد و میتوانید فایل را دانلود کنید.
در Yahoo، با انتخاب Contacts> Actions> Export All میتوانید این لیست را در اختیار بگیرید. میتوانید فایلهای سازگار با Outlook و Thunderbird داشته باشید، یک فایل CSV بگیرید، یا این که فایل را در قالب vCard دانلود کنید.
در Gmail به مسیر Contacts > More> Export بروید. اینجا میتوانید مشخص کنید که فایل را به فرمت vCard میخواهید یا CSV که از سوی گوگل و آوتلوک پشتیبانی میشود.
اگر خود ایمیلهایتان را هم میخواهید، بهترین کار استفاده از یک برنامه کلاینت ایمیل است.
پشتیبانگیری از آوتلوک
اگر از برنامه آوتلوک استفاده میکنید، میتوانید از ایمیلهایتان بهراحتی پشتیبانگیری کنید. این پشتیبان با قالب PST ساخته میشود و برای تهیه آن کافی مراحل زیر را انجام دهید:
آفیس 2010
File > Open > Import > Export to a file > Outlook Data File (.pst)
آفیس 2013
File > Optios > Advanced > Export > Export to a file > Outlook Data File (.pst)
عمر پشتیبانها کی به پایان میرسد؟
شما یکی از اولین افراد در تاریخ بشریت هستید که دادههای دیجیتال گستردهای از خود بهجا میگذارید. تصاویر، ویدیوها و پیامهایی که از آنها پشتیبان گرفتهاید اطلاعات بسیاری از شما در اختیار نوادگانتان قرار خواهند داد. اما آیا نوهها و نتیجههای شما میتوانند فایلهایی که به جا میگذارید را باز کنند؟ آیا 20 سال بعد این فایلها منسوخ نشدهاند؟ همین حالا هم اگر در دهه چهارم زندگی خود باشید احتمالا فایلهایی از سالهای اول کار با کامپیوتر دارید که برنامهای برای باز کردن آنها ندارید؛ مثلا فایلها با برنامهای تحت داس باز میشدهاند و آن برنامه از ویندوز 2000 به این سو دیگر در محیط خط فرمان قابل اجرا نیست. برای این که حسی از آن دوران داشته باشید جالب است بدانید که فایلهای JPEG در سال 1992 و فایلهای MPEG در سال 1993 معرفی شدند و سالها بعد رواج یافتند. یعنی زمانی که روبرتو باجو در جام جهانی 1994 میدرخشید کمتر کسی در دنیا نام این فرمتها را شنیده بود. در آن هنگام فرمت رایج برای فایلهای تصویری PCX بود، اما اگر امروز فایلی به این فرمت داشته باشید باید در اینترنت به دنبال تبدیلکننده بگردید تا آنها را به فرمت JPEG ببرید.
از سوی دیگر این مساله هم هست که سایتهای اینترنتی ابدی نیستند. آیا مثلا سایتی که اطلاعات شما در آن قرار دارد 20 سال بعد هم وجود خواهد داشت؟ برای مثال یاهو اخیرا سرویس Delicious خود که در زمینه ذخیره کردن لینکها بود را تعطیل کرده است. گوگل و مایکروسافت هم اگر لازم باشد سرویسهای خود را خواهند بست و کاری به احساسات کاربران نخواهند داشت. به این ترتیب شاید پشتیبانهای Google Drive و OneDrive شما روزی دیگر وجود خارجی نداشته باشد.
منبع:computernews.ir